Waarde en prijs van een onderneming kunnen grondig verschillen. De prijs is veeleer de uitkomst van een onderhandelingsproces. De waarde wordt bepaald met behulp van een aantal objectieve elementen die uit de boekhouding gehaald worden. Een waardebepaling kan dus een ideale vertrekbasis vormen voor de onderhandelingen in het kader van een overname of een erfopvolging maar ook de intrede van een nieuwe vennoot kan een aanleiding zijn om een objectieve kijk te krijgen op de waarde van de aandelen van een onderneming.
Substantiële waarde
Bij deze methode wordt de totale waarde van de activa (linkerzijde van de balans, alles wat een onderneming op een bepaald moment bezit) verminderd met de schulden. Voor de waarde van de activa gaat men uit van de werkelijke waarde en moet dus de boekhoudkundige waarde gecorrigeerd worden. Een bedrijfsgebouw kan, na een aantal jaren afschrijvingen, op de balans EUR 50.000 waard zijn terwijl de werkelijke waarde, als gevolg van onder meer de stijgende vastgoedprijzen, veeleer in de buurt van de 100.000 EUR te situeren valt.
Op die manier wordt een soort vervangwaarde bekomen die echter geen rekening houdt met sommige immateriële waarde-elementen: knowhow, naambekendheid, wat samengevat wordt in het begrip goodwill. Er bestaan veel formules om goodwill te berekenen. Een manier wordt de Stuttgartermethode genoemd: goodwill is dan 3 keer de nettowinst (na belastingen) die met 8% van de substantiële waarde verminderd werd. De uiteindelijke waarde wordt dan de substantiële waarde, verhoogd met de berekende goodwill.
Voorbeeldje:
Balanstotaal: 250.000 EUR
Eigen vermogen: 75.000 EUR
Vreemd vermogen: 175.000 EUR
Winst na belastingen: 25.000 EUR
Correctie boekwaarde activa: 50.000 EUR (bedrijfspand)
Substantiële waarde: 125.000 EUR
Goodwill: 3x(25.000-10.000) = 45.000 EUR
Waarde = 170.000 EUR
Discounted cashflowmethode
Hierbij wordt de waarde bepaald door de toekomstige kasstromen in te schatten en ze vervolgens te verdisconteren (het actueel maken van de waarde van de toekomstige kasstromen). Bij deze methode wordt de toekomstige prestaties van de onderneming ingeschat wat in theorie het meest correcte beeld van de waarde van de onderneming zou moeten opleveren. Die toekomstdimensie is ook een nadeel. Het is immers helemaal niet zo eenvoudig de toekomstige kasstromen te voorspellen. De uitgewerkte strategische plannen die daarvoor nodig zijn ontbreken immers bij veel ondernemingen.
Opbrengstwaarde
Bij deze werkwijze is de winst uit het verleden van een onderneming het uitgangspunt. De gemiddelde nettowinst van bv. de laatste 3 jaar wordt gedeeld door een actualisatiefactor. Die actualisatiefactor komt overeen met de rente van een risicoloze belegging (OLO bv.) vermeerderd met een risicopremie die afhankelijk kan zijn van verschillende omstandigheden. De stabiliteit van de opbrengsten van de onderneming kunnen een rol spelen, de mogelijkheden om een concurrentievoordeel te behouden, de ontwikkelingen binnen een branche.
Voorbeeld:
OLO: 4,25 rente, 10 jaar looptijd
risicopremie: 3%
actualisatievoet: 7,25% (soms wordt de basisrente vermenigvuldigd met 1,5 wat in dit geval 6,38% als resultaat zou geven)
Gemiddelde nettowinst: 25.000 EUR
Opbrengstwaarde: 25.000 / 0,0725 = 344.828 EUR
Besluit
Bij de verschillende methodes van waardebepaling komt op een bepaald moment nettowinst rechtstreeks of onrechtstreeks op de proppen. De typische Belgische gewoonte om de winst boekhoudkundig zoveel mogelijk te beperken omwille van de fiscale context, heeft dus niet alleen de verwachte gevolgen voor de rentabiliteitscijfers. Een waardebepaling kan dan een koude douche worden.
De hierboven geschetste methodes geven u een idee van de verscheidenheid aan methodes en de gehanteerde principes. Waardebepaling blijft echter zeer complex en afhankelijk van het beoogde doel doet u best beroep op een deskundige (accountant, revisor, bedrijfsadviseur,...). U kan bv. beroep dan op een erkende adviseur die u met adviescheques kan betalen.
Tenslotte gaat het bij een waardering van een onderneming om meer dan cijfertjes. De sfeer van exactheid door het gebruik van formules, een harde cijfers als uitgangspunt, werd hierboven al enigszins gerelativeerd. De waarde wordt immers ook bepaald door de mensen die actief zijn in een onderneming (met hun kennis en kunde), de conjunctuur, de verwachtingen voor een bepaalde sector
|
