Actie opruimen van (oude) stookolietanks

• Algemeen

• Negen tips voor een milieuvriendelijke opslag van stookolie:

• En een gouden raad:

• Technische voorschriften voor een bestaande particuliere installaties te Mortsel

• Controle van een bestaande installaties

• Wat met een niet meer gebruikte tank?

• Situatie te Mortsel:

• Acties van de Milieuraad:

• Tanksaneringsproject milieuraad: Coördinatie bij het opruimen van oude stookolietanks

• Subsidiereglement voor het verwijderen of opvullen van buiten gebruik gestelde stookolietanks:

• BTW-tarief voor prestaties i.v.m. stookolietanks

• Meer informatie:

• Nuttige adressen:

• Formulieren tankslag:

  • Inschrijvingsformulier

  • Informatie en veelgestelde vragen

  • Subsidie stadsbestuur voor tanksaneringen

  • Aanvraagformulier subsidie tanksanering

  • Hulp van de PWA

Algemeen

Een belangrijke potentiële bron van bodemvervuiling in onze stad wordt veroorzaakt door de ondergrondse opslag van stookolie. Ongeveer de helft van alle Mortselse woningen is of was voorzien van een dergelijke tank. De bodemvervuiling kan ontstaan door lekkende stookolietanks, defecte toevoerleidingen en door het morsen van stookolie bij het vullen van de tank.

Een stookolietank heeft een geschatte levensduur van 20 tot 30 jaar. Veel hangt af van de wanddikte van de tank, de ligging en het onderhoud van de tank. De voornaamste oorzaken van "doorroesten" van de tank zijn:

• elektrische invloeden: zwerfstromen ten gevolge van hoogspanningsleidingen, spoorlijnen, ...
• onoordeelkundige plaatsing: beschadiging van de beschermende laag rond de tank
• aanwezigheid van bepaalde (afval)stoffen in de bodem
• boomwortels
• bijtende stoffen die in de stookolie aanwezig zijn kunnen samen met (condensie)water in de tank de tank van binnen naar buiten toe aantasten

Uit een onderzoek van PREMAZ (juni 2000 - zie persbericht) blijkt dat 3.5% van de 600.000 ondergrondse stookolietanks in België niet dicht zijn, 0.85% van alle gecontroleerde tanks zorgde voor effectieve verontreiniging.
Bovendien bleekt 13 % van de gecontroleerde tanks een levensverwachting te hebben van minder dan 5 jaar!!!
Bij ongeveer 10 % van de geteste tanks werd een galvanisch koppel met de stookolieinstallatie vastgesteld dat dringend verwijderd moet worden om een versnelde corrosie van de metalen wanden tegen te gaan.

Een stookolielek heeft grote gevolgen voor het milieu. Eén liter stookolie maakt één miljoen liter drinkwater ongeschikt voor consumptie.
De weggelekte stookolie kan ook elektriciteits-, telefoon-, gas-, water- en rioleringsleidingen aantasten. Er kan geurhinder onstaan en bomen en planten worden aangetast.

Oude brandstoftanks vormen ook een bedreiging voor het milieu. Met de komst van aardgas zijn ze buiten gebruik geraakt en vaak ook vergeten. Een groot deel daarvan ligt in de grond te roesten, vaak nog met olie erin. Vroeg of laat komt die olie in de bodem terecht. Dit heeft ernstige gevolgen voor ons milieu. Vandaar dat de overheid bedrijven en particulieren verplicht om de oude tanks op te ruimen en/of onschadelijk te maken.

Een lekkende stookolietank heeft ook een nefaste invloed op uw spaarpot. Vele mensen denken dat zij voor dergelijke risico's verzekerd zijn. Niets is minder waar, hoogstens zal uw brandverzekering de schade aan de eigendom van uw buren dekken. Ook de kostprijs van een bodemsanering na een olielek wordt vaak onderschat. De kosten voor een standaard bodemonderzoek gevolgd door een sanering moeten geraamd worden op minimaal 500.000 BF. Bij olievervuiling van uw perceel zal ook de verkoopwaarde van uw woning drastisch dalen: U beschikt niet over een blanco bodemattest en de koper zal moeten instaan voor de saneringskosten.

Alhoewel het zeer goed mogelijk is stookolie op een veilige en milieuvriendelijke wijze te stockeren, wordt er in de praktijk vaak onzorgvuldig gehandeld bij de installatie, het gebruik en het noodzakelijke onderhoud. De eigenaar verliest maar al te vaak uit het oog dat een goed onderhouden stookolie-installatie een langere levensduur heeft en bedrijfszekerder is. De kans op lucht-, bodem, en grondwatervervuiling wordt aanzienlijk verkleind.

Naar aanleiding van het eindrapport van de pilootstudie door Premaz (maart 2001) werden volgende aanbevelingen geformuleerd:

• Er moet dringend worden opgetreden aangezien de ouderdom invloed heeft op de algemene staat van het tankenpark.
• Naast de wettelijke verplichting om de stookolietanks regelmatig te controleren, zou men op zoek moeten gaan naar middelen om de bevolking te stimuleren tot de uitvoering van die controles. Voor een particulier kan het soms zwaar, ja zelfs onmogelijk, zijn om de kosten van de sanering te betalen.
• Er moet worden gezocht naar een manier om het risico te ‘mutualiseren’, ofwel via een fonds dat bestaat uit een toeslag die verrekend zit in de stookolieprijs, ofwel door een verzekering, of door een combinatie van beide.

Er kwamen ook volgende vermeldingswaardige opmerking naar voren:

• de gemiddelde leeftijd van de onderzochte tanks is 20 jaar. In stedelijk gebied ligt hij duidelijk hoger. Meestal kennen de eigenaars de juiste leeftijd van hun tank niet;
• de ouderdom van de tank heeft een statistische invloed op het percentage van lekvrije tanks. De wanddikte, de kwaliteit van de bekleding en de manier waarop de tank werd geplaatst, zijn echter ook heel belangrijke parameters;
• inwendige corrosie is vrijwel onbestaande;
• overvulling veroorzaakt bodemverontreiniging en stimuleert de bacteriologische corrosie van de tanks;
• de tanks in stedelijke gebieden zijn in slechtere staat dan de tanks in landelijke gebieden. Dit is waarschijnlijk te wijten aan hun hogere ouderdom, het bestaan van zwerfstormen en een grotere mechanische belasting (overrijdende voertuigen, ongelijksoortige grond, …).

Voorkomen is beter dan genezen...

• Een goed onderhouden, van een overvulbeveiliging voorziene en regelmatig gecontroleerde stookolietank is veilig en milieuvriendelijk.
• Aarzel niet om een oude stookolietank volgens de regels van de kunst buiten dienst te stellen. Hierdoor zal uw eigendom in de toekomst gevrijwaard blijven van de gevolgen van een stookolielekkage.

Negen tips voor een milieuvriendelijke opslag van stookolie:

1. Voorzie uw tank tijdig van een beveiligingssysteem tegen overvullen. Een elektronisch systeem verdient de voorkeur
2. Geef de voorkeur aan een leverancier wiens tankwagen uitgerust is met een ontvanger die verbonden kan worden met uw elektronisch beveiligingssysteem.
3. Controleer steeds het actuele stookolieniveau vooraleer een nieuwe levering te bestellen.
4. Geef bij de installatie van een nieuwe stookolietank de absolute voorkeur aan een visueel controleerbare tank.
5. Bij elke nieuwe tank hoort een getuigschrift van de tankconstructeur waaruit moet blijken dat ze voldoet aan de wettelijke normen. Vraag ernaar!
6. Een ontluchtingsbuis mondt bij voorkeur uit buiten de toezichtsput en op een hoogte van 1 meter.
7. De afdekplaat van een toezichtsput mag nooit het laagste punt zijn van de omgeving.
8. Tracht de controle van uw stookolietank te koppelen aan de jaarlijkse brandercontrole.
9. Laat een tank die buiten gebruik wordt gesteld altijd door een deskundige firma ledigen, reinigen en, indien het enigszins mogelijk is, ook verwijderen.

En een gouden raad:

• een lekkende stookolietank vormt een aanzienlijk financieel risico dat door een normale burger moeilijk gedragen kan worden.
• vaak is men niet verzekerd voor dergelijke risico's
• controleer of u wel verzekerd bent tegen schade veroorzaakt door lekkende stookolietanks aan:
  • uw eigen eigendom (maakt soms deel uit van de brandverzekering)
  • schade aan de omliggende percelen (polis burgerlijke aansprakelijkheid - "familiale polis")
• bij twijfel: stel de vraag schriftelijk aan uw makelaar of verzekeringmaatschappij (en bewaar het antwoord zorgvuldig)

Technische voorschriften voor een bestaande particuliere installaties te Mortsel

De technische voorschriften voor de particuliere stookolie-installaties zijn beschreven in VLAREM 2 (hoofdstuk 6.5)

Vóór 01/08/2000 moet uw installatie voorzien worden van een waarschuwings- of beveiligingssysteem. Deze systemen moeten voorkomen dat uw tank overloopt bij het vullen. Er bestaan 2 systemen: (die echter niet evenwaardig zijn)

• een akoestisch waarschuwingssysteem (fluitsysteem) geeft een fluittoon tot de tank bijna gevuld is. Dit systeem heeft wel enkele zwakke punten:
  • het stopzetten van de levering vereist een (snel) ingrijpen van de leverancier.
  • het systeem is gevoelig voor verontreiniging waardoor het vrij snel in onbruik kan geraken
• een elektronisch beveiligingssysteem: dit systeem stopt de stookolietoevoer automatisch als de tank bijna vol is. Het werkt volautomatisch, is betrouwbaar en vergt geen manuele ingreep. De tankwagen van uw leverancier moet wel uitgerust zijn om met dit systeem te werken. Sommige stookolieleveranciers plaatsen een dergelijk systeem gratis op uw tank; vraag ernaar.

Vóór 01/08/2001 moeten alle ondergrondse reservoirs van tussen 5.000 en 20.000 L uitgerust zijn met een lekdetectiesysteem. (behalve tanks in Polyester en Roestvrij staal, kleiner dan 10.000 L)

Vóór 01/01/2003 moeten alle bovengrondse reservoirs van tussen 5.000 en 20.000 L ingekuipt worden, behalve als ze dubbelwandig zijn èn uitgerust met een permanent lekdetectiesysteem

opmerking:

• Indien het niet mogelijk is om een overvulbeveiliging op een tank aan te brengen, mag de tank met ingang van 1 augustus 2000 enkel gevuld worden in aanwezigheid van de exploitant (eigenaar van het pand of de verantwoordelijke huurder). De risico's verbonden aan overvulling vallen volledig ten laste van de exploitant. Deze tanks moeten tegen 1/8/2002 zo zijn aangepast dat de controle wel mogelijk is.

Controle van een bestaande installaties

De controle van bestaan de installaties werd sinds kort vastgelegd door een sectoriele afwijking aan VLAREM d.d. 17/07/2000 (staatsblad 05/08/2000) en door de milieubeleidovereenkomst met de stookoliesector (staatsblad 18/04/2000 en 07/11/2000)

Ga na of uw installatie nog wel voldoet aan de nieuwe reglementeringen (overvulbeveiliging, hoogte ontluchtingspijp, ...). Voor meer informatie kunt U steeds terecht bij INFORMAZOUT, uw stookolieleverancier of uw installateur.

Vóór 01/08/2002 (ondergrondse tank) of 01/08/2003 (bovengrondse tank) dient uw tank gecontroleerd te worden door een erkend technicus (bij twijfel: vraag naar zijn attest "... periodieke controles en onderhoud van stookolietanks").

Volgende zaken worden nagekeken:

• lekdichtheidstest (nieuw sinds 01/08/2000)
• visuele controle van alle zichtbare delen van uw stookolietank (leidingen, aansluitingen, mangat, ev.ook de wanden)
• controle van de overvulbeveiliging en andere beveiligingssystemen die aanwezig zijn
• controle op de aanwezigheid van slib en water in uw tank
• controle op verontreiniging buiten uw tank
• verificatie van de vorige attesten
• afleveren van een nieuw attest met het resultaat van de controle.
  Een groen (alles in orde) of een rood (installatie is niet in orde) label wordt aangebracht.
  Indien uw installatie niet in orde is, mag ze niet meer bijgevuld worden, dient men dit binnen de 14 dagen te melden aan AMINAL (E. Jacqmainlaan 156 bus 6 te 1000 Brussel tel. 02/553.80.11) en bent U verplicht de installatie in orde te brengen. Een nieuwe controle is noodzakelijk om uw installatie terug vrij te geven.

De stookolietanks dient na de eerste controle, ook periodiek geherkeurd te worden:

• ondergrondse metalen tank, kleiner dan 5.000 L: elke 3 jaar
• ondergrondse tank in Polyester, kleiner dan 5.000 L: elke 4 jaar
• bovengrondse tank, kleiner dan 5.000 L: elke 5 jaar
• ondergrondse metalen tank, tussen 5.000 en 20.000L: elke 2 jaar
• bovengrondse metalen tank, tussen 5.000 en 20.000L: elke 3 jaar

Voor de controle wordt de tank niet leeggemaakt, dient hij niet uitgegraven te worden en wordt er evenmin een bodemonderzoek gedaan.

Wij raden U aan om dit onderzoek jaarlijks uit te voeren, samen met de verplichte jaarlijkse controle van uw stookoliebrander. Vaak heeft uw brandertechnicus een opleiding gevolgd die toelaat om een dergelijke controle uit te voeren.

Als U een onverklaarbare stookoliegeur, een abnormaal hoog verbruik of een aanzienlijke hoeveelheid water in de tank vaststelt, laat dan uw installatie testen op lekdichtheid.

Wat met een niet meer gebruikte tank?

De wetgeving zegt dat een tank die niet meer gebruikt wordt, binnen 3 jaar verwijderd moet worden. Enkel indien het onmogelijk is de tank te verwijderen, mag ze na reiniging opgevuld worden met een inert materiaal (bv. zand of schuim).

Bij het buiten gebruik stellen van een tank is het noodzakelijk om voor het leegpompen, reinigen en verwijderen, een beroep te doen op gespecialiseerde firma's die deze handelingen naar behoren kunnen uitvoeren. Ook te verwijderen tanks dienen gereinigd te worden.

Afhankelijk van de ligging en de restinhoud, zal een verantwoord buiten dienst stellen van een stookolietank ongeveer 1000 euro kosten. Indien verschillende personen gelijktijdig een tanksanering uitvoeren, kan de kostprijs sterk gedrukt worden. (zie ook: collectieve sanering stookolietanks via de milieuraad Mortsel)

Een tank mag nooit opgevuld worden met (regen)water. Dit leidt onvermijdelijk tot het wegroesten van de tank. Naast verzakkingen heeft dit vaak een verspreiding van de verontreinigde inhoud naar de bodem en naar het grondwater tot gevolg.

Uit de enquête tijdens de informatie-avond op 23/09/98 blijkt dat slechts 14 % van de buiten dienst gestelde tanks (3 op 21) op een deskundige wijze gereinigd werd. De overige tanks waren gevuld met water, stenen, stookolie of enkel leeggezogen en niet gereinigd.

Situatie te Mortsel - inventarisatie:

zie: inventarisatie Mortsel

Acties van de Milieuraad:

informatie-avond

Op 23 september 1998 werd er in samenwerking met het stadsbestuur een informatie-avond georganiseerd waar volgende thema's aan bod kwamen:

• hoe dient stookolie opgeslagen te worden: voorstelling modern opslagsysteem; 4 veilige principes; verplichte controles en noodzakelijke aanpassingen bestaande systemen (B. De Wilde - Informazout)
• situatie stookolietanks ten velde; gevaren van ondergrondse opslag; controle bodem en tanks (D. Soens - Provinciaal Instituut voor Hygiëne)
• wat bij lekkage? juridische gevolgen voor uw eigendom (bodemattest en verkoopbaarheid) (H. Boydens - IGEAN)
• bodemonderzoek na stookolievervuiling, verloop en kostprijs (W. Mondt - Ecorem)
• hoe een stookolietank verantwoord buiten dienst stellen (D. Soens - Provinciaal Instituut voor Hygiëne)

Op deze vergadering in zaal t' Parkske waren 286 belangstellenden aanwezig. Door de massale opkomst is de informatiewaarde van deze bijeenkomst spijtig genoeg gedeeltelijk teloorgegaan.

Op 8 juni 2000 werd dit initiatief herhaald. Dan waren er 105 belangstellenden aanwezig, zodat er een goede wisselwerking kon optreden tussen de sprekers (PIH, Informazout en AIB-Vinçotte) en het publiek.
De klemtoon van deze vergadering lag meer bij de lekdichtheidscontrole

Op 10 februari 2004 werd er nogmaals een informatie-avond georganiseerd, waar de klemtoon lag bij het verwijderen van oude stookolietanks, het subsidiereglement "verwijderen oude tanks" en de "collectieve tanksanering" Voor deze avond hebben we beroep gedaan op een infomazout, bodemdeskundige, een jurist, de stedelijke milieudienst en de milieuraad.
Ondanks dat er niet veel publiciteit voor de actie gevoerd werd (lijst met gekende adressen stookolietanks + advertentie in 't Periodiekske), mochten we een 100-tal deelnemers verwelkomen van 78 verschillende adressen.
Uit de responsfactor op deze oproep van 12% kunnen we zonder twijfel besluiten dat het thema "stookolietanks" nog steeds erg actueel is.

bij omschakelen naar een andere brandstof....

wordt het lot van de oude stookolietank vaak vergeten.

De Milieu Advies Raad ijvert er bij IGAO (verzorgt de distributie van aardgas te Mortsel) voor om in haar promotiebrochures voor aardgas uitdrukkelijk melding te maken van het feit dat men zijn oude stookolietank op een reglementaire wijze buiten dienst moet stellen.

IGAO betrekt een ideale positie om bij omschakeling van stookolie op aardgas de verwijdering van de oude stookolietank mee te begeleiden. De Milieu Advies Raad heeft gevraagd of IGAO bereid is hieraan mee te werken.

De Milieu Advies Raad heeft (anoniem) gecontroleerd of IGAO aan zijn toekomstige klanten de juiste informatie verstrekt over de verplichtingen i.v.m. de oude tank. De gegeven informatie blijkt correct te zijn.

Onze adviezen aan het stadsbestuur ...

Om onze sensibilisatiecampagne van het stadsbestuur kracht bij te zetten werden volgende adviezen geformuleerd:

• subsidie buitengebruik gestelde stookolietanks (11/01/2001)
• stookolietanks - rol intercommunale IGAO (08/03/2001)

Tanksaneringsproject milieuraad: Coördinatie bij het opruimen van oude stookolietanks

zie: collectieve sanering stookolietanks via de milieuraad Mortsel

Subsidiereglement voor het verwijderen of opvullen van buiten gebruik gestelde stookolietanks:

Doel:

Vanaf 1 januari 2004 wordt het verwijderen of opvullen van een buiten gebruik gestelde stookolietank door de stad Mortsel aangemoedigd met een subsidiereglement.

De in het verleden buitengebruik gestelde stookolietanks, werden meestal niet geheel leeggemaakt of gereinigd en vormen op deze manier een blijvende potentiële bron van bodem- en grondwaterverontreiniging.

Een definitieve en milieuverantwoorde verwijdering of opvulling van deze tanks vormt de enige oplossing voor dit probleem en moet dan ook aangemoedigd worden

Voorwaarden voor subsidiering:

zie advies "Subsidiereglement voor het verwijderen of opvullen van buiten gebruik gestelde stookolietanks"

BTW-tarief voor prestaties i.v.m. stookolietanks

Kosten voor het buitendienststellen van een stookolietanks vallen uiterst zelden onder het verlaagde tarief van 6%

Zie: omzendbrief met beslissing nr. E.T.104.683 dd. 31.03.2003

Meer informatie:

De wetgeving rond ondergrondse opslag van stookolie is weinig doorzichtig en nog minder gekend. Om wegwijs te worden in de geldende regelgeving zijn volgende brochures gratis verkrijgbaar op de technische dienst van het stadhuis:

• VLAREM 2 en stookolietanks
• "Onderhoud en nazicht van verwarmingsinstallaties - onderhoud en controle van opslaginstallaties voor stookolie"; uitgegeven door "AMINAL", afdeling Algemeen Milieu- en Natuurbeleid
• "Handleiding voor de opslag van stookolie"; uitgegeven door INFORMAZOUT
• "Praktische tips voor een milieuvriendelijke opslag van stookolie"; uitgegeven door het Provinciebestuur Antwerpen (Provinciaal instituut voor Hygiëne)
• raadpleeg de Vlaamse Infolijn: deze bevat enkele webpagina's met praktische informatie rond dit onderwerp

Op de website van C.V. Premaz kan men het verslag van de door hun uitgevoerde pilootstudie (maart 2001) over de toestand van de stookolietanks in België terugvinden.

Nuttige adressen:

[Overzicht projecten]

laatste wijziging: 27/07/09