Behaag Mortsel Natuurlijk |
![]() |
De Haagplantactie is een organisatie van de Wielewaalafdelingen
Antwerpen-Zuid, Klein-Brabant, Rupelstreek en Vaartland. De Milieu Advies Raad
Mortsel ondersteunt en coördineert deze actie te Mortsel.
De actie rond groene gevels en straatgeveltuintjes wordt vanaf 2001 door de
Mortselse Milieu Advies Raad georganiseerd. Ook in Edegem en Kontich worden
vanaf 2001 planten voor straatgeveltuintjes verkocht.
Het doel van deze actie is en blijft de natuur in verstedelijkte gebieden meer kansen te geven door de aanplanting van hagen en houtkanten in de tuinen aan te moedigen. Deze hagen en houtkanten zijn niet alleen gunstig voor de natuur maar dragen ook bij tot de ontwikkeling van een aantrekkelijke en leefbare woonomgeving. Daarom wordt een heel assortiment streekeigen haagplantpakketten aangeboden aan sterk verlaagde prijzen.
De voordelen van streekeigen soorten tegenover uitheems (sier)groen zijn
talrijk en onmiskenbaar. Streekeigen bomen en struiken zijn veel goedkoper, ze
groeien sneller, hebben een langere levensduur, zijn beter bestand tegen de
grillen van ons klimaat of allerlei ziekten en plagen.
Naast hun betere levenskansen biedt streekeigen groen nog veel meer onbetaalbare
voordelen. In tegenstelling tot cipressen bijvoorbeeld, die jaar in jaar uit
hetzelfde groene kleedje dragen, tooien onze eigen boom- en struiksoorten zich
telkens weer in nieuwe vormen, geuren en kleuren, naargelang het seizoen. Het
grafische spel van kale takken in de winter, de bloesems en het prille groen van
de lente, de weelde van het zomerse lover, de subtiele kleurenpracht en de
vruchten van de herfst: streekeigen groen maakt van elk seizoen een gebeurtenis!
Daarbij laat het streekeigen groen leven. Deze planten trekken meer insecten aan
dan uitheemse soorten. Bloesemdragende soorten trekken vlinders, bijen en
hommels aan. Dit trekt weer insectenetende vogels aan. Bessen- en vruchtdragende
soorten zijn zeer aantrekkelijk voor vogels en andere dieren.
Omdat Mortsel een
dichtbebouwde gemeente is en niet iedereen in een grote
tuin heeft, verkoopt de milieuraad sinds 2001 ook enkele klimplanten die
bijzonder geschikt zijn voor de aanleg van een straatgeveltuintje en een groene
gevel.
In sommige straten ontbreken zelf voortuinen (of zijn ze zeer klein). Groen kan het straatbeeld aanzienlijk verfraaien. Het maakt de leefomgeving aangenamer. Gevelbegroening vormt een belangrijk aspect van groen in een dergelijke bebouwde omgeving.
'Gevelgroen' kan monotonie van stenen en beton doorbreken. Aan groen aan gebouwen worden volgende functies en werkingen toegekend:
De mogelijkheden voor spontane gevelbegroeiingen zijn beperkt, maar het zelf aanbrengen ervan kan spontane vestiging van diersoorten mogelijk maken waardoor meer leven in het straatbeeld wordt gebracht. Sommige gevelplanten fleuren de straat op met hun bloemen, sommige verspreiden een heerlijke geur; ook de seizoensbeleving (bloei, vruchten, bladverkleuring) zorgt voor heel wat afwisseling.
Opgelet: voor de aanleg van een straatgeveltuintje is in Mortsel een vergunning vereist - uw bestelbon volstaat als vergunningsaanvraag
Een brochure met meer informatie over deze actie en het aangeboden plantgoed ligt gratis ter beschikking bij infobalie van de technische dienst en de het stadhuis.
Een plantensoort is inheems in Vlaanderen als Vlaanderen binnen het natuurlijke verspreidingsgebied van de soort ligt. Een individuele plant is autochtoon of oorspronkelijk inheems in een bepaalde streek in Vlaanderen, als deze een nakomeling is van planten die zich sinds hun spontane vestiging na de laatste ijstijd altijd natuurlijk hebben verjongd, of die kunstmatig vermeerderd werden met strikt lokaal materiaal. Een zomereik afkomstig uit de Balkan is dus niet autochtoon in Vlaanderen, maar de soort zomereik is hier wel inheems.
ANB en INBO hebben locaties met autochtone planten geselecteerd. Met zaad
hiervan afkomstig kunnen kwekers autochtone planten kweken. Ook onze leverancier
doet mee aan dit project.
Op onze website
www.natuurpunt.be/behaag vind je de vulgariserende brochure van ANB
"Autochtoon plantsoen in opmars". Meer technische en juridische informatie vind
je op de site van INBO.
Voor de aanleg van een straatgeveltuintje is in Mortsel een vergunning vereist (uw bestelbon volstaat als vergunningsaanvraag.)
Meer informatie over de voorwaarden waaraan een straatgeveltuintje moet voldoen, kan u elders op deze website vinden.
Neem contact op met de milieu-ambtenaar (Erik Mertens - 03/444.18.43) voor de voorwaarden van de bijkomende subsidies voor de aanplant van streekeigen hagen en houtkanten (niet van toepassing voor geveltuinen en groene gevels).
Verkoop te Mortsel.
| pakket | aantal pakketten | ||||||||||||||
| 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | |
| Houtkant | 6 | 5 | 6 | 2 | 3 | 2 | 2 | 17 | 2 | 1 | 0 | 0 | 3 | 0 | 1 |
| Houtkant natte gronden | 5 | 2 | 8 | 1 | 2 | 1 | 3 | 20 | 4 | 3 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 |
| Geschoren doornloze haag | 10 | 4 | 12 | 14 | 8 | 0 | 9 | 5 | 2 | 2 | 8 | 1 | 11 | 5 | 1 |
| Doornhaag | 12 | 20 | 5 | 12 | 1 | 6 | 9 | 6 | 4 | 6 | 15 | 3 | 6 | 6 | 4 |
| Bloesem-en bessenhaag | 18 | 23 | 25 | 15 | 7 | 6 | 15 | 14 | 6 | 5 | 9 | 4 | 7 | 6 | 4 |
| Veldesdoornhaag | - | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 3 | 1 | 1 | 2 | 9 | 3 | 1 | 2 | 1 |
| Meidoornhaag | - | 8 | 5 | 5 | 3 | 5 | 3 | 7 | 0 | 3 | 3 | 7 | 2 | 0 | 2 |
| Haagbeukenhaag | 24 | 34 | 29 | 29 | 16 | 10 | 13 | 16 | 18 | 7 | 16 | 11 | 16 | 10 | 15 |
| Beukenhaag | - | 47 | 110 | 70 | 64 | 83 | 41 | 34 | 46 | 65 | 57 | 59 | - | 45 | 32 |
| Sneukelbosje | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 5 | 1 |
| Vogelbosje | 13 | 22 | 12 | 11 | 8 | 8 | 6 | 9 | 21 | 6 | 11 | 2 | 4 | 6 | 4 |
| Taxus | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 11 | 18 |
| Knotwilg | 20 | 30 | 6 | 4 | 0 | 2 | 5 | 13 | 2 | 1 | 36 | 1 | 11 | 15 | 5 |
| Wilde appel | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 | - | - | - | - | - | - |
| Steeliep | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | - | - | - | - | - | - |
| Mispel | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 4 | - | - | 1 | - | - |
| Veldesdoorn | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | - | - | - | - | - |
| Okkernoot | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 5 | 3 | - | - | 2 |
| Kweepeer | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | - | 3 | 0 |
| Winterlinde | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | - | 0 |
| Knoteik | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| TOTAAL: | 108 | 196 | 218 | 164 | 112 | 123 | 109 | 142 | 108 | 105 | 170 | 95 | 66 | 144 | 111 |
| Aantal klanten: | ? | 62 | 63 | 59 | 44 | 42 | 43 | 62 | 40 | 45 | 53 | 37 | 25 | 43 | 29 |
| Totaal aantal planten: | 2600 | 3840 | 4938 | 3791 | 2623 | 2942 | 2438 | 2630 | 2243 | 2364 | 3086 | 2243 | 1280 | 2061 | 1714 |
| Aantal meter haag aangeplant te Mortsel: | 703 | 1114 | 1494 | 1047 | 733 | 786 | 759 | 1185 | 750 | 690 | 885 | 579 | 418 | 543 | 459 |
Na
de succesjaren 1999 en 2000 hadden we een terugval op de verkoop in 2001(-25%
planten, aantal klanten stabiel) en in 2002 (-25% klanten en -30% planten).
In 2003 is het aantal klanten gestabiliseerd op het niveau van 2002. Door enkele
grote bestellingen is het aantal pakketten (+10%) en het aantal meter geplante
haag (+12%) wel gestegen.
In 2004 bleef het aantal klanten stabiel, maar daalde het totaal aantal
verkochte planten.
In 2005 daalde het aantal particuliere klanten tot 35, maar 27 gezinnen
bestelden planten voor het parkgebied "Oude God".
Voor parkgebied "Oude God" werden 965 planten (62 pakketten) aangekocht, goed
voor 677 meter hagen. Deze verkoop maakte 37% uit van de totale hoeveelheid
verkochte planten.
In 2006 kwam de verkoop terug op het niveau van 2004.
2007 gaf het zelfde beeld.
Tot 2003 vormden de niet-gemengde pakketten de hoofdmoot van de verkoop. In
2003 waren ze goed voor 4/5 van de verkoop, waar dat in 1999 nog de helft was.
In 2004 hadden we (even)een trendbreuk: er werd voor het eerst meer gemengde pakketten
verkocht dan mono-hagen.
De beukenhaag is traditioneel de topper. De tweede in rij van de niet gemengde
pakketten is de haagbeukenhaag.
De toch wel erg mooie veldesdoornhaag en meidoornhaag wordt nauwelijks
gekocht - misschien zijn ze niet voldoende gekend.
| 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| aandeel gemengde pakketten | 46% | 32% | 34% | 26% | 19% | 52% | 41% | 39% | 24% | 52% | 11% | 64% | 15% | 9% |
| aandeel pakketten van één soort | 54% | 68% | 66% | 74% | 81% | 48% | 59% | 61% | 76% | 48% | 89% | 36% | 85% | 91% |
Sinds 2003 werd er aan de klanten van de behaagactie ook compost ter beschikking gesteld om hun planten optimaal te kunnen planten.
In 2006 werden voor het eerst ook de "boom van het jaar" aangeboden (de
steeliep en de wilde appel). In Mortsel werd slechts één boom verkocht.
De Bomenactie werd in 2007 voortgezet met een verkoop van 4 mispels.
2008 werd gekenmerkt door een sterke verkoopsstijging aan meer klanten. Meer dan de helft van de pakketten bestaan in 2008 uit gemengde hagen.
Ook in de plantenverkoop is de crisis merkbaar: 2009 heeft de laagste verkoopcijfers sinds 1999. Waar vorig jaar de helft van de verkoop bestond uit gemengde pakketten, vormen de pakketten die één soort planten bevatten in 2009 het grootste gedeelte van de verkoop.
In 2010 werd gesleuteld aan het aanbod, met een speciale gedacht aan mensen met kleinere (stads)tuinen:
De behaag-actie kende in 2010 een serieuze terugval door het schrappen van de beukenhaag uit het assortiment:
In 2011 werd de beukenhaag terug opgenomen in het aanbod. Hierdoor veerde de verkoop terug op tot op het niveau van voor 2010.
| klimplant | aantal planten | |||||||||||
| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | |
| Bosrank | 31 | 4 | 3 | 2 | 2 | / | 11 | 16 | 2 | 9 | 3 | 9 |
| Wilde kamperfoelie | 41 | 8 | 11 | 14 | 5 | / | 15 | 30 | 12 | 11 | 17 | 11 |
| Klimhortentia | 40 | 16 | 17 | / | / | / | / | / | / | / | / | / |
| Wilde hop | 17 | 17 | 7 | 3 | 3 | / | 4 | 5 | 7 | 12 | 10 | 1 |
| Wilde wingerd | 47 | 16 | 32 | / | / | / | / | / | / | / | / | / |
| TOTAAL: | 176 | 61 | 70 | 19 | 10 | / | 30 | 51 | 21 | 32 | 30 | 21 |
| Aantal klanten: | 41 | 28 | 19 | 8 | 4 | / | 11 | 14 | 10 | 10 | 10 | 7 |
De actie "klimplanten", een primeur voor 2001, was erg
succesvol. (actie in samenwerking met Kontich en Edegem)
De stedelijke omgeving met veel mogelijkheden voor klimplanten, de lage
stukprijs en de mogelijkheid om de planten per stuk te kopen dragen mogelijk bij
tot het succes in 2001
In 2002 tekenen we een sterke terugval op in aantal klimplanten (-65%) én in aantal klanten (-32%). Er werden ook minder klimplanten per klant verkocht (2.2 planten ten opzichte van 4.3 planten in 2001)
Na de piekverkoop van het eerste jaar van de actie (2001), heeft
de verkoop zich in 2003 gehandhaafd op het niveau van 2002. (aantal klimplanten:
+17%). Het aantal klanten is echter nogmaals met 40% gedaald.
De verhoging van het aantal klimplanten per klant (tot 3.7 stuks/klant) kan
toegeschreven worden aan één grote bestelling.
In 2004 en 2005 merken we een verdere afkalving van de verkoop zodat er gestopt werd met de verkoop in 2006.
In 2007 werd door Natuurpunt beslist om toch terug te starten met de verkoop van klimplanten. We kunnen van een relatief succes spreken omdat de verkoop dubbel zo hoog is als in de 2 laatste verkoopjaren.
Net als bij de verkoop van de hagen is er in 2008 ook een sterke stijging van de verkoop van klimplanten. Maar in crisisjaar 2009 is een omgekeerde reactie te merken, met een sterke daling van de verkoop.
In 2010 en 2011 was er terug een lichte toename van de verkoop van klimplanten.
Er werd in september 2000 een enquête georganiseerd om de tevredenheid en de
kwaliteit van het plantgoed van de actie 1999 te evalueren.
In september 2003 werd dit herhaald voor de actie 2002.
De respons bleek zeer hoog: (in 2000 én 2003: 33%)
|
score (1-5) |
1: |
2: |
3: |
4: |
5: |
||||||||||
|
Gemid- |
Mediaan |
Gemid- |
Mediaan |
zeer |
slecht |
neutraal |
goed |
zeer |
|||||||
| 1999 | 2002 | 1999 | 2002 | 1999 | 2002 | 1999 | 2002 | 1999 | 2002 | 1999 | 2002 | ||||
| planten: | grootte |
4,1 |
4 |
4,2 | 4 |
0% |
0% |
0% |
0% |
25% |
11% |
45% |
61% |
30% |
28% |
| kwaliteit |
3,8 |
4 |
4,0 | 4 |
0% |
0% |
5% |
0% |
35% |
22% |
40% |
56% |
20% |
22% | |
| uitval |
4,1 |
4 |
4,4 | 5 |
5% |
0% |
0% |
6% |
10% |
6% |
50% |
31% |
35% |
56% | |
| kwaliteit/prijs-verhouding |
4,5 |
5 |
4,8 | 5 |
0% |
0% |
0% |
0% |
15% |
0% |
20% |
22% |
65% |
78% | |
| bedeling: | klantvriendelijkheid |
4,7 |
5 |
4,9 | 5 |
0% |
0% |
0% |
0% |
5% |
0% |
20% |
11% |
75% |
89% |
| juistheid |
4,8 |
5 |
4,9 | 5 |
0% |
0% |
0% |
0% |
5% |
0% |
14% |
6% |
81% |
94% | |
| informatie |
4,3 |
4 |
4,6 | 5 |
0% |
0% |
0% |
0% |
10% |
6% |
50% |
28% |
40% |
67% | |
| totaal: | algemene tevredenheid |
4,2 |
4 |
4,8 | 5 |
5% |
0% |
0% |
0% |
10% |
0% |
43% |
22% |
43% |
78% |
Ook de geformuleerde opmerkingen waren veelal lovend
In 2002 werden planten pas eind november geleverd. Dit werd enkele keren als
te laat in het seizoen ervaren.
Ook de droge zomer van 2003 heeft bij sommige klanten voor wat uitval gezorgd,
maar er nergens gewag gemaakt van massale sterfte.
De actie wordt zeer goed onthaald en verdient voortzetting
laatste wijziging: 10/04/13